Pafos

WALUTA

Oficjalną walutą obowiązującą w Pafos jest euro (EUR). Choć płatności kartą i zbliżeniowe są powszechnie akceptowane w większości restauracji, hoteli oraz sklepów, warto mieć przy sobie niewielką ilość gotówki na zakupy u ulicznych sprzedawców owoców czy opłatę za drobne pamiątki.

KLIMAT I KIEDY NAJLEPIEJ JECHAĆ DO PAFOS

Pafos leży w strefie klimatu subtropikalnego typu śródziemnomorskiego, charakteryzującego się wyjątkowo długim, gorącym latem oraz bardzo łagodną zimą. Sezon turystyczny trwa tu od kwietnia aż do listopada, co czyni region idealnym azylem dla poszukiwaczy słońca. Najbardziej upalne miesiące to lipiec i sierpień, kiedy temperatury regularnie przekraczają 30 stopni Celsjusza, a bezchmurne niebo i wysokie indeksy UV sprzyjają wyłącznie relaksowi nad brzegiem turkusowego morza. Dla osób nastawionych na aktywne odkrywanie starożytnych zabytków i trekking doskonałym wyborem będzie wiosna (szczególnie kwiecień i maj) oraz złota jesień przypadająca na wrzesień i październik. W tych okresach temperatura oscyluje wokół niezwykle przyjemnych 24-28 stopni, a przyjemna morska bryza skutecznie łagodzi odczucie ciepła. Zima, trwająca od grudnia do marca, jest bardzo ciepła w porównaniu do standardów europejskich, ze średnimi temperaturami rzadko spadającymi poniżej 16 stopni w ciągu dnia. To czas, w którym przyroda Cypru gwałtownie się zieleni po letniej suszy, a niska liczba turystów stwarza idealne warunki do kameralnego zwiedzania ruin archeologicznych bez tłumów i pośpiechu.

OBOWIĄZUJĄCY JĘZYK

Językiem urzędowym w Pafos jest grecki, jednak z uwagi na kolonialną przeszłość i silne powiązania turystyczne z Wielką Brytanią, poziom biegłości mieszkańców w posługiwaniu się językiem angielskim jest powszechny i stoi na bardzo wysokim poziomie. Bez żadnych barier porozumiesz się w tym języku w każdym hotelu, tawernie, urzędzie czy wypożyczalni samochodów, a wszystkie znaki drogowe i menu są dwujęzyczne.

CZAS W DANYM REGIONIE

W stosunku do czasu obowiązującego w Polsce, na Cyprze należy przestawić wskazówki zegara o jedną godzinę do przodu, niezależnie od aktualnego sezonu letniego czy zimowego.

CO ZJEŚĆ W PAFOS

Kulinarna mapa Pafos kryje w sobie smaki, które potrafią zaskoczyć. Aby poczuć autentyczny klimat wyspy, warto odsunąć na bok popularne sery i zamówić stifado – niezwykle aromatyczny, gęsty gulasz wołowy lub z królika, który dusi się godzinami w czerwonym winie w towarzystwie słodkich szalotek, cynamonu i goździków. Doskonałą alternatywą dla tradycyjnych dań są także koupepia, czyli cypryjskie gołąbki z mięsem i ryżem zawijane w liście winogron, których sekretem jest wyrazista, mocno cytrynowa nuta. Prawdziwą ikoną domowego menu pozostaje jednak afelia – kruche kawałki wieprzowiny, które najpierw marynuje się w wytrawnym winie, a następnie dusi z dużą ilością grubo tłuczonych nasion kolendry i podaje w towarzystwie kaszy bulgur. Po sycącym obiedzie czas na lokalne słodkości, wśród których wyróżnia się soutzoukos, czyli tradycyjny wyrób z orzechów nawleczonych na sznurki i zatopionych w gęstym, zastygłym soku winogronowym. Ciepłe popołudnia w porcie idealnie dopełni kieliszek rześkiego, białego wina ze szczepu Xynisteri lub głębokie, czerwone Maratheftiko – oba te endemiczne gatunki winogron dojrzewają na nasłonecznionych wzgórzach wokół Pafos. Dla ochłody warto sięgnąć po szklankę lodowatego, lokalnego piwa Keo, a zwieńczeniem całej kulinarnej podróży powinien być tradycyjny, mocny destylat zivania, podawany jako idealny digestif na koniec udanego wieczoru. Najbardziej autentycznych interpretacji tych potraw, przygotowywanych według wielopokoleniowych receptur, najlepiej szukać w niewielkich, rodzinnych lokalach ukrytych w kameralnych wioskach na obrzeżach dystryktu Pafos.

PAMIĄTKI Z PAFOS

Wybierając pamiątki z Pafos, warto omijać powtarzalne gadżety i postawić na autentyczne wyroby rzemieślnicze oraz unikalne smaki. Świetnym pomysłem na prezent są tradycyjne, słodkie batony soutzoukos z orzechów i soku winogronowego oraz rzemieślnicze miody z dodatkiem tymianku. Nie lada gratką dla miłośników unikalnego designu jest ręcznie malowana ceramika cypryjska oraz misternie tkane, luksusowe koronki z Lefkary. Praktycznym i zdrowym upominkiem będą z kolei naturalne kosmetyki stworzone na bazie lokalnej oliwy z oliwek oraz ekologiczne mydła z dodatkiem lawendy lub mleka osła. Po te najbardziej oryginalne, tworzone z pasją skarby najlepiej wybrać się na tradycyjny targ w historycznej, górnej dzielnicy Ktima, z dala od typowo turystycznych straganów.

CIEKAWE WYDARZENIA W PAFOS

Pafos żyje rytmem barwnych festiwali, które w unikalny sposób łączą bogate tradycje antyczne z chrześcijańskim dziedzictwem oraz radosną celebracją codzienności. Jednym z najważniejszych wydarzeń jest coroczny Pafos Aphrodite Festival, odbywający się we wrześniu na spektakularnej scenie plenerowej tuż przed średniowiecznym zamkiem w porcie. Festiwal ten gromadzi wybitne trupy operowe z całego globu, oferując niezapomniane widowiska muzyczne w majestatycznej scenerii zabytkowych murów. Równie hucznie obchodzone jest czerwcowe święto Kataklysmos, czyli festiwal potopu, łączący koncerty gwiazd z tradycyjnymi, widowiskowymi zabawami wodnymi i regatami wzdłuż portowego wybrzeża. Wiosną miasto mieni się tysiącami barw podczas festiwalu kwiatów Anthestiria, celebrującego odrodzenie natury poprzez wielkie parady kwiecistych platform. Latem w starożytnym Odeonie odbywają się spektakle w ramach Międzynarodowego Festiwalu Antycznego Dramatu Greckiego, co stanowi niesamowite przeżycie estetyczne. Warto też odwiedzić mniejsze imprezy tematyczne w okolicznych wioskach, poświęcone tradycyjnemu wyrobowi sera halloumi czy zbiorom oliwek.

TRANSPORT I KOMUNIKACJA MIEJSKA W PAFOS

Poruszanie się po Pafos i okolicach jest wyjątkowo proste dzięki doskonale zorganizowanej i taniej sieci autobusów obsługiwanych przez firmę OSYPA. Bilety jednorazowe można kupić bezpośrednio u kierowcy za gotówkę, ale przy intensywnym zwiedzaniu najbardziej opłaca się zakup biletu całodniowego lub tygodniowego. Chociaż autobusy sprawnie łączą główne atrakcje i lotnisko, to wynajęcie samochodu pozostaje najlepszą opcją dla osób pragnących odkryć dzikie zakątki półwyspu Akamas czy górskie klasztory. Trzeba jednak pamiętać, że na Cyprze obowiązuje ruch lewostronny, co wymaga dużej koncentracji, a kierownice w autach z wypożyczalni są po prawej stronie. Centrum historyczne Ktima oraz nadmorską promenadę najlepiej zwiedzać pieszo lub korzystając z miejskiego systemu wypożyczalni rowerów, poruszając się wzdłuż dedykowanych ścieżek.

INFORMACJE PRAKTYCZNE

• Dokumenty: Obywatele Polski mogą wjechać na terytorium Republiki Cypryjskiej na podstawie ważnego dowodu osobistego lub paszportu.
• Napięcie i gniazdka: W sieci płynie prąd o napięciu 240V, a gniazdka są typu brytyjskiego z trzema prostokątnymi bolcami, co wymaga posiadania adaptera.
• Szczepienia: Przy wjeździe z krajów Unii Europejskiej nie są wymagane żadne obowiązkowe szczepienia ochronne.
• Ważniejsze numery telefonu: Ogólny numer alarmowy to 112.

ATRAKCJE W PAFOS I OKOLICY

Park Archeologiczny Kato Pafos. To absolutna perła cypryjskiego dziedzictwa kulturowego i ogromne muzeum pod gołym niebem wpisane na listę UNESCO, zlokalizowane tuż obok portu. Stanowisko słynie z genialnie zachowanych rzymskich mozaik podłogowych z okresu od III do V wieku n.e., ukrytych w ruinach luksusowych willi, takich jak Dom Dionizosa, Dom Ajona czy Dom Tezeusza. Misterna dokładność, bogata kolorystyka i detale przedstawiające sceny z mitologii greckiej zapierają dech w piersiach i uchodzą za jedne z najpiękniejszych w całym basenie Morza Śródziemnego. Na terenie parku wznosi się także starożytny Odeon z II wieku, rzymska agora oraz ruiny wczesnochrześcijańskiej bazyliki, co pozwala na wielogodzinną, fascynującą podróż w czasy antycznego rozkwitu miasta.

Grobowce Królewskie. Ta monumentalna nekropolia usytuowana na północ od portu Pafos to surowe, wykute w litej skale wapiennej podziemne grobowce datowane na okres od IV wieku p.n.e. do III wieku n.e.. Wbrew swojej intrygującej nazwie, w rzymskich i hellenistycznych katakumbach nigdy nie grzebano królów, lecz wysokich rangą urzędników państwowych, namiestników oraz lokalną arystokrację. Architektura tego miejsca robi potężne wrażenie dzięki majestatycznym kolumnom w stylu doryckim otaczającym otwarte podziemne dziedzińce, przypominające luksusowe domy mieszkalne sprzed tysięcy lat.

Skała Afrodyty (Petra tou Romiou). Zlokalizowana kilkanaście kilometrów na wschód od Pafos formacja skalna to jedno z najbardziej mitycznych i najczęściej fotografowanych miejsc na całym Cyprze. Według starożytnych podań to właśnie tutaj, wśród spienionych fal szmaragdowego morza, narodziła się z morskiej piany grecka bogini miłości i piękna, Afrodyta. Krajobraz zachwyca surowym, naturalnym pięknem białych formacji wapiennych ostro kontrastujących z głębokim błękitem wód i żwirową plażą. Istnieje popularna legenda mówiąca, że opłynięcie Skały Afrodyty o północy, najlepiej nago, zapewnia wieczną młodość, szczęście w miłości oraz wieczną płodność. Okolica jest idealnym punktem na relaks, a pobliski punkt widokowy oferuje genialną panoramę całego wybrzeża regionu.

Średniowieczny Zamek w Pafos. Ta przysadzista, kamienna twierdza stojąca na samym końcu portowego molo w Kato Pafos to jeden z najbardziej wyrazistych symboli obronnych miasta. Pierwotnie wzniesiony przez Bizantyjczyków jako punkt ochrony portu, zamek został zniszczony przez trzęsienie ziemi, a następnie odbudowany przez Lusignanów, rozebrany przez Wenecjan i ostatecznie zrekonstruowany przez Osmanów w XVI wieku. Solidna, surowa konstrukcja z kilkoma otworami strzelniczymi skrywa wewnątrz centralną wieżę oraz system mrocznych cel więziennych i magazynów soli. Wejście na górny taras obronny zamku nagradza turystów zjawiskowym widokiem na ruchliwy port rybacki, nowoczesną promenadę oraz majestatycznie rozbijające się o mury fale morskie.

Katakumby św. Solomoni i pręgierz św. Pawła. Ukryte w bocznej uliczce Kato Pafos katakumby to mistyczne miejsce kultu religijnego, będące pierwotnie starożytnym kamieniołomem zamienionym w rzymskie grobowce i schronienie pierwszych chrześcijan. Wewnątrz mrocznych, wilgotnych grot wykutych w skale można podziwiać pozostałości XII-wiecznych fresków oraz święte źródło z rzekomo uzdrawiającą wodą. Nad wejściem do katakumb rośnie potężne, wiekowe drzewo terebintowe, na którym wierni i turyści wieszają kolorowe chusteczki, wierząc w moc uzdrawiania chorób. Niedaleko stąd wznosi się kościół Ayia Kyriaki Chrysopolitissa, obok którego stoi legendarny kamienny pręgierz św. Pawła, przy którym według tradycji apostoł został wychłostany przed nawróceniem rzymskiego gubernatora.

Półwysep Akamas i Błękitna Laguna. Położony na północny zachód od Pafos Półwysep Akamas to najdzikszy, niemal nienaruszony przez ludzką działalność obszar Cypru, zachwycający surową naturą. Region ten oferuje spektakularne trasy trekkingowe przez głęboki wąwóz Avakas oraz dostęp do legendarnej Błękitnej Laguny, słynącej z krystalicznie czystej, wręcz neonowej wody. Na miejscu możliwe jest wykupienie wycieczki fakultatywnej specjalnymi samochodami terenowymi, aby zwiedzić okolicę..

Wrak statku Edro III i Jaskinie Morskie w Peyia. Niezwykły, rdzewiejący wrak frachtowca Edro III, który w 2011 roku osiadł na mieliźnie zaledwie kilkanaście metrów od brzegu w Peyia, to jedna z najbardziej fotogenicznych współczesnych atrakcji w regionie. Potężny kadłub statku przechylony pod kątem tworzy niesamowity, surrealistyczny kontrast z błękitem oceanu i surowym, skalistym brzegiem wapiennym. Tuż obok wraku rozciągają się Jaskinie Morskie – widowiskowe formacje geologiczne, gdzie fale morskie przez wieki wyżłobiły w pionowych klifach głębokie groty i naturalne łuki. To ulubione miejsce fotografów ślubnych oraz miłośników skoków do wody, a zachodzące słońce barwi jasne skały na głęboki, złocisty kolor.

Sanktuarium Afrodyty w Kouklia. Położone w malowniczej wiosce Kouklia stanowisko archeologiczne Paleapaphos to miejsce o fundamentalnym znaczeniu dla starożytnego kultu religijnego. To tutaj wznosiła się najsłynniejsza w świecie antycznym świątynia poświęcona Afrodycie, do której przez stulecia pielgrzymowali władcy i mieszkańcy najodleglejszych zakątków basenu Morza Śródziemnego. Choć do czasów współczesnych przetrwały głównie fundamenty, zarysy murów oraz rzymskie mozaiki, miejsce emanuje unikalną, mistyczną energią ukrytą pośród gajów oliwnych. W sąsiadującym z ruinami zabytkowym dworku z okresu Lusignanów mieści się kameralne muzeum archeologiczne, eksponujące bezcenny czarny, stożkowaty kamień, który w starożytności stanowił geometryczny symbol bogini miłości.

OPIS DZIELNIC PAFOS

Współczesne Pafos dzieli się na dwie wyraźne części o skrajnie odmiennym charakterze i architekturze. Pierwszą z nich jest Kato Pafos, czyli tętniąca życiem dzielnica nadmorska i typowo turystyczne serce kurortu. Rozciąga się ona wokół zabytkowego portu rybackiego, nowoczesnej promenady oraz głównych stanowisk archeologicznych. To tutaj skupia się większość luksusowych hoteli z formułą all inclusive, modnych restauracji serwujących świeże ryby oraz klubów nocnych z muzyką na żywo. Kato Pafos to idealny wybór dla osób nastawionych na klasyczny wypoczynek plażowy, życie towarzyskie oraz chcących mieć najważniejsze atrakcje w zasięgu krótkiego spaceru. Zupełnie inny, autentyczny klimat oferuje górna część miasta, nazywana Ktima lub po prostu Pano Pafos, będąca historycznym i administracyjnym centrum metropolii. Usytuowana na malowniczym wzgórzu Ktima zachwyca kolonialną architekturą, neoklasycznymi gmachami urzędów oraz tradycyjnym, gwarnym rynkiem miejskim. W labiryncie wąskich uliczek ukryte są niszowe galerie sztuki, warsztaty lokalnych rzemieślników oraz klimatyczne, rodzinne osterie, w których czas płynie znacznie wolniej. Obie strefy są połączone regularnymi liniami autobusowymi, co pozwala na bezproblemowe łączenie uroków zwiedzania Ktymy z plażowaniem w Kato Pafos. Dla rodzin szukających spokoju świetną alternatywą są także przedmieścia, takie jak Coral Bay, słynące z najlepszych piaszczystych plaż w regionie.